Περιφερική Αρτηριακή Νόσος

Περιφερική αρτηριακή νόσος (PERIPHERAL ARTERIAL DISEASE – PAD), είναι η στένωση των αρτηριών λόγω συσσώρευσης λίπους, χοληστερίνης και ασβεστίου που χτίζεται σαν χελιδονοφωλιά (ο τρόπος που χτίζεται, όταν χτίζεται, η δημιουργία της).

Η αθηρωματική πλάκα μέσα στο τοίχωμα της αρτηρίας ονομάζεται αρτηριοσκλήρυνσης* ή αθηρωμάτωσης.

(Φανταστείτε μία χελιδονοφωλιά μέσα σε ένα μεγάλο σωλήνα. Η χελιδονοφωλιά αυτή λέγεται αθηρωματική πλάκα που και φτιάχνεται (σχηματίζεται) από το λίπος, την χοληστερίνη και το ασβέστιο.)

*Αρτηριοσκλήρυνσης: Οι αρτηρίες με το ασβέστιο, το λίπος και την χοληστερίνη γίνονται σκληρές χωρίς ελαστικότητα, δεν διατείνονται κάτω από συνθήκες στρες, γι’αυτό και εμφανίζεται εύκολα αυξημένη πίεση μετά τα 50 έτη. Την πίεση αυτή ο κόσμος την ονομάζει «νευρική πίεση», όμως δεν είναι σωστή αυτή η τοποθέτηση. Είναι υπέρταση λόγω αρτηριοσκλήρυνσης και γι’αυτό χρειάζεται διπλή θεραπεία, φάρμακα για την πίεση και φάρμακα για την αρτηριοσκλήρυνση.

Η στένωση των αρτηριών συνεπάγεται με τη μικρότερη εισροή αίματος στα διάφορα όργανα, προκαλώντας τα ανάλογα συμπτώματα όπως:

Καρδιά, εμφανίζεται στηθάγχη σε περίπτωση κόπωσης όταν δεν παίρνει αρκετό αίμα.

Κοιλιά – κοιλιάγχη, πόνος στην κοιλιά όταν υπάρχει κόπωσης, δηλαδή όταν τρώμε.

Εγκέφαλος -TIA- παροδικά ισχαιμικά εγκεφαλικά. Κρατάνε 1-2 λεπτά και φεύγουν. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτά τα περιστατικά είναι πολύ επικίνδυνα και απευθυνόμαστε άμεσα στον ιατρό.

Χέρια – Κουράζονται και βαραίνουν ή πέφτουν όταν χτενιζόμαστε ή κάνουμε δουλειές με τα χέρια.

Πέος – ανικανότης, στυτική δυσλειτουργία στους άνδρες.

Πόδια – πόνος στις γάμπες όταν περπατάμε, αυτό το σύμπτωμα λέγεται διαλείπουσα χωλότης. Αυτό συμβαίνει διότι οι γάμπες χρειάζονται περισσότερο αίμα όταν περπατάμε, ιδιαίτερα στην ανηφόρα ή όταν ανεβαίνουμε σκαλιά.

Χαρακτηριστικά του πόνου της διαλείπουσας χωλότητας

Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται σαν κράμπα στο μηρό, στην γάμπα ή στην πατούσα και να μας αναγκάζει να σταματήσουμε για λίγο. Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται σαν κάψιμο, πιάσιμο ή σαν κράμπα.

Εμφανίζεται πάντα όταν βρισκόμαστε εν κινήσει, στην προσπάθεια, κυρίως στο περπάτημα στην ανηφόρα, τρέξιμο, σκάλες.

Ο πόνος υφίεται (σταματάει/ υποχωρεί!) όταν σταματήσουμε, όμως στην προσπάθεια της κίνησης επαναλαμβάνεται συνεχώς το ίδιο. Δηλαδή, Περπατάμε- πονάμε- σταματάμε, ο πόνος περνάει, ξαναπερπατάμε – ξαναπονάμε και ούτω καθεξής. Ο πόνος εμφανίζεται στην ίδια προσπάθεια, στην ίδια απόσταση.

Σημείωση: Αν η ενόχληση, δηλαδή κράμπες ή ο πόνος, εμφανίζεται όταν καθόμαστε ή ξαπλώνουμε, τότε πρόκειται για δύο πιθανές καταστάσεις: Α.Για πολύ βαριά περιφερική αρτηριοσκλήρυνση όπου τα αγγεία είναι εντελώς αποφραγμένα Β.Για τις γνωστές κράμπες που εμφανίζονται στις γυναίκες και οφείλονται σε άλλη αιτία.

Αν η περιφερική αρτηριακή νόσος είναι πολύ προχωρημένη

δηλαδή οι αρτηρίες είναι πλήρως αποφραγμένες, τότε:

Ο ασθενής πονάει όταν είναι σε ηρεμία, δηλαδή όταν κάθεται ή είναι ξαπλωμένος, όχι στην προσπάθεια. Ο ασθενής δεν μπορεί να περπατήσει διότι πονάει.

Δεν ανέχεται τα παπούτσια του.

Αναπτύσσονται έλκη που δεν κλείνουν. Δεν υπάρχουν τρίχες (εμφανίζεται τριχόπτωση) και τα νύχια είναι αλλοιωμένα.

Τα πόδια κοκκινίζουν έντονα, και ίσως πάρουν ένα μωβ χρώμα. Μπορεί να είναι πολύ ζεστά ή τελείως κρύα.

Γάγγραινα στα δάκτυλα- τα δάκτυλα μαυρίζουν, γίνονται σαν κάρβουνο, και δεν πονάνε.

Τα παραπάνω αποτελούν επείγουσα κατάσταση για να μην χάσει κανείς το πόδι του. Θα πρέπει άμεσα να επισκεφθεί έναν αγγειοχειρουργό.

Τα αίτια της περιφερικής αρτηριακής νόσου

Τα συχνότερα αίτια είναι:



Το κάπνισμα



Η αυξημένη χοληστερίνη



Η αυξημένη αρτηριακή πίεση



Ο σακχαρώδης διαβήτης



Η νεφρική ανεπάρκεια σε αιμοκάθαρση

Επίσης:



Η αυξημένη ομοκυστεϊνη

(μια ουσία στο αίμα που ανοικοδομεί και διατηρεί την ομοιοσυστασία των ιστών)



Η παχυσαρκία



Η έλλειψη άσκησης

Σημείωση Συνδυασμός δυο παραγόντων και πάνω, π.χ. κάπνισμα και σακχαρώδης διαβήτης ή νεφρική ανεπάρκεια και σακχαρώδης διαβήτης, τότε η εξέλιξη είναι ο πιθανός ακρωτηριασμός, το έμφραγμα και ο πρώιμος θάνατος από εγκεφαλικό ή καρδιακό επεισόδιο.

Διάγνωση της Περιφερικής Αρτηριακής Νόσου

Εξέταση από Αγγειοχειρουργό.
Υπέρηχοι Doppler – Doppler Ultrasound: Δείχνει αν υπάρχει ροή αίματος στις αρτηρίες.
Πληθυσμογράφημα
Σφυροβραχιόνιος δείκτης – ΑΒΙ: η αρτηριακή πίεση στους ατραγάλους διαιρείται με την πίεση στο χέρι και βγάινει ο δείκτης πιέσεως ΑΒΙ
Δοκιμασία κόπωσης σε κυλιόμενο τάπητα (treadmill test), που αφορά τα πόδια και όχι την καρδιά.

To ABI και η δοκιμασία κόπωσης στα χέρια και στα πόδια είναι χρήσιμες εξετάσεις που γίνονται πριν και μετά το χειρουργείο για να συγκρίνουμε την ροή αίματος.

Οι υπέρηχοι doppler και το πληθυσμογράφημα γίνονται στο καινούργιο εργαστήριο που δημιουργήθηκε το 2016 στην Αγγειοχειρουργική Αθηνών καθώς και στην Αγγειοχειρουργική Κλινική του Ιατρικού Αθηνών και ονομάζεται Εργαστήριο Μελέτης Περιφερικών Αγγείων (PVLab) υπό την διεύθυνση του αγγειοχειρουργού κ. Γεώργιου. Κούστα.

Υπέρηχοι – Triplex: Ελέγχουν την σιλουέτα όλων των αγγείων, εκτός του εγκέφαλου και θώρακα. Παίρνει φωτογραφίες από το εσωτερικό των αγγείων.
Αγγειογραφία (DSA) από το άνω άκρο: Διαρκεί 15 λεπτά και ο ασθενής φεύγει. Δείχνει την θέση, την έκταση και την μορφή της βλάβης. Είναι η πιο ακριβής εξέταση.
Αξονική Αγγειογραφία (Spiral CT Angio): Διαρκεί 5 λεπτά
Μαγνητική Αγγειογραφία (MRA): Δεν έχει ακτινοβολία

Κλείστε online ραντεβού με τον αγγειοχειρουργό κ. Γεώργιο Κούστα MD. PhD.

Κλείστε ραντεβού

Πότε πρέπει να κάνει κάποιος εξετάσεις

Όταν υπάρχει κάποιο σύμπτωμα.

Αν είσαι πάνω από 40 ετών και έχεις ένα ή δύο από τα αίτια που αναφέραμε.

Αν υπάρχουν μαζί σακχαρώδης διαβήτης, νεφρική ανεπάρκεια και κάπνισμα, χρειάζονται ειδική και στενή παρακολούθηση ανά 3μηνο: με υπερήχους, με δοκιμασία κοπώσεως, με ΑΒΙ.

ώστε να προληφθούν και να διορθωθούν οι αθηρωματικές αλλοιώσεις που αναπτύσσονται ταχύτατα.

Θεραπεία της Περιφερικής Αρτηριακής Νόσου

Αγγειοπλαστική: σημαίνει μπαλονάκι και ενίοτε stent χωρίς νυστέρι. Ένας μικρός καθετήρας προωθείται στην εστενωμένη αρτηρία (όπως κάνουμε μία ενδοφλέβια ένεση) και ένα μικρό μπαλόνι στο άκρο που του φουσκώνει και ανοίγει την εστενωμένη και ενίοτε αποφραγμένη αρτηρία. Εάν η αθηρωματική πλάκα είναι σκληρή και το μπαλόνι δεν ανοίγει επαρκώς, για να διατηρηθεί ανοιχτή αρτηρία, τοποθετείται ένας νάρθηκας (stent).

Σημείωση: Το stent θυμίζει τα σίδερα μιας κολόνας όταν χτίζεται.

Το μπαλόνι το βγάζουμε και το πετάμε. Το stent παραμένει και διατηρεί την αρτηρία ανοιχτή. Το stent έχει υποκαταστήσει τα bypass στα πόδια και στα χέρια σε μεγάλο βαθμό. Ο ασθενής φεύγει την επομένη μέρα.

Το stent μπορεί να στενέψει; Και βέβαια μπορεί να στενέψει και να αποφραχθεί, εαν ο ασθενής δεν αλλάξει τρόπο ζωής.

Μπορεί να βγει το stent; Ναι, μόνο με χειρουργείο.

Χειρουργική θεραπεία:

α. Χειρουργική αγγειοπλαστική: Η αρτηρία ανοίγεται, βγάζουμε την αθηρωματική πλάκα και ράβουμε την αρτηρία.

β. Γίνεται Βypass με φλέβα από τον ίδιο τον ασθενή ή με συνθετικό μόσχευμα, εφόσον η απόφραξη είναι μεγαλύτερη από 15 εκατοστά. (Όχι στένωση, διότι η στένωση διορθώνεται με μπαλόνι ή μπαλόνι και stent)

Συνδυασμός και των 3 τεχνικών– εφόσον υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη.
Φαρμακευτική θεραπεία– εφαρμόζεται σε δύο περιπτώσεις:

Α. Όταν δεν μπορεί να χειρουργηθεί ο ασθενής επειδή συνυπάρχουν σοβαρά καρδιακά προβλήματα, αναπνευστική ανεπάρκεια, κλπ. Β. Μετά από οποιαδήποτε αγγειοπλαστική.

Πρόληψη

Τι πρέπει να κάνω για να αποφύγω τα προβλήματα της «Περιφερικής Αρτηριακής Νόσου» (ΠΑΝ – PAD);

Α. Αλλαγή τρόπου ζωής

Διακοπή καπνίσματος, Έλεγχος αρτηριακής πίεσης, Υγιεινή διατροφή, φρούτα, λαχανικά, άσπρο κρέας, (κοτόπουλο, γαλοπούλα, ψάρι), Έλεγχος του σακχαρώδη διαβήτη, εάν υπάρχει, Άσκηση: 2-3 χιλιόμετρα βάδην, 3 φορές την εβδομάδα, Έλεγχος σωματικού βάρους,